Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązują nowe wymogi dotyczące transparentności działania systemów AI określone w art. 50 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z 13 czerwca 2024 r. w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act).

Nie oznacza to jednak generalnego obowiązku oznaczania każdej treści stworzonej przy wykorzystaniu AI. Obowiązek taki dotyczy wyłącznie przypadków wskazanych w tym przepisie, dlatego każdorazowo należy ocenić sposób wykorzystania danego systemu AI. Warto przeprowadzić taką analizę już teraz i odpowiednio przygotować wewnętrzne procedury.

Co się zmieniło od 2 sierpnia 2026 r.?

W UE przepisy regulujące wykorzystanie sztucznej inteligencji obowiązują już od 1 sierpnia 2024 r. na mocy AI Act. Harmonogram stosowania części najbardziej wymagających obowiązków wynikających z AI Act został zmieniony przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 r. W konsekwencji, od 2 sierpnia 2026 r. obowiązują nowe wymogi dotyczące przejrzystości określone w art. 50 AI Act.

Ważne obowiązki

Do nowych obowiązków w zakresie przejrzystości należą:

✓ Informowanie o interakcji z chatbotami i sztuczną inteligencją: Dostawcy muszą zapewnić, by użytkownicy byli informowani o interakcji z systemem opartym na sztucznej inteligencji, chyba że wynika to jasno z kontekstu.

✓ Oznaczanie treści syntetycznych: Dostawcy muszą umieszczać oznaczenie nadające się do odczytu maszynowego na syntetycznych treściach audio, graficznych, wideo lub tekstowych oraz umożliwić ich wykrywanie, z zastrzeżeniem określonych wyjątków.

✓ Oznaczanie treści typu deepfake: Podmioty wykorzystujące sztuczną inteligencję do tworzenia treści typu deepfake muszą wyraźnie ujawnić, że treść została wygenerowana sztucznie lub poddana manipulacji.

✓ Powiadomienia o rozpoznawaniu emocji i kategoryzacji biometrycznej: Podmioty wdrażające te systemy muszą informować osoby, które mają z nimi kontakt.

W zależności od tego, czy jest się dostawcą (na przykład poprzez opracowanie chatbota) i/lub podmiotem stosującym (na przykład poprzez umieszczenie treści generowanych przez sztuczną inteligencję na stronie internetowej), obowiązują różne przepisy dotyczące oznaczania. Dlatego w pierwszym kroku Państwa firma powinna przyjrzeć się swojej dokładnej roli i określić, czy jesteście dostawcą, czy też podmiotem stosującym.

Kary

Kary za nieprzestrzeganie nowych obowiązków zależą od wagi naruszenia przepisów oraz wielkości danego przedsiębiorstwa. Mogą one sięgać nawet 15 mln euro lub do 3 procent całkowitego światowego obrotu przedsiębiorstwa za poprzedni rok obrotowy.

Działania

Dodatkowy czas oczekiwania na kolejne etapy wejścia w życie AI Act warto przeznaczyć na uporządkowanie procesów, audyt zgodności oraz wdrożenie wewnętrznych procedur. Rekomendowane działania:

• • Identyfikacja i klasyfikacja wykorzystywanych przez firmę systemów AI: warto dokonać mapowania wykorzystywanych aktualnie przez firmę rozwiązań.
  • Sprawdzenie obowiązków dotyczących przejrzystości (art. 50 AI Act): sprawdzenie pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy Państwa organizacja wykorzystuje sztuczną inteligencję w sposób wymagający jawności i transparentności – dotyczy to m.in. treści syntetycznych, deepfake’ów oraz materiałów mogących wprowadzić odbiorców w błąd co do ich źródła.
  • Stworzenie wewnętrznych zasad: warto opracować wewnętrzne procedury regulujące bezpieczne i zgodne z prawem korzystanie z AI.
  • Przegląd umów z dostawcami narzędzi AI: pod kątem podziału odpowiedzialności za zgodność z unijnymi przepisami.
  • Szkolenia pracowników.