Serwer komputerowy a urządzenie przemysłowe

NSA w wyroku z 15.07.2025 r. (II FSK 1361/22) potwierdził, że jeżeli usługobiorca nie ma fizycznego ani technicznego dostępu do serwerów, ani nie kontroluje ich działania, należności wypłacane przez usługobiorcę nie są należnościami za użytkowanie czy prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W konsekwencji, usługobiorca nie jest zobowiązany do pobrania w charakterze płatnika tzw. podatku u źródła. Sąd wskazał m.in., że wobec braku definicji ustawowej pojęcia „urządzenie przemysłowe” należy odwołać się do definicji gramatycznej, a tym samym jako „urządzenie przemysłowe” traktować urządzenie przeznaczone do wykorzystania w przemyśle, którego zastosowanie wiąże się ściśle z tą dziedziną. A brak opodatkowania wynika między innymi z faktu, że pojęcie „urządzenie przemysłowe” należy rozumieć jako „składnik majątku pełniącego pomocniczą funkcję w ramach procesu przemysłowego rozumianego jako ciąg działań mechanicznych lub chemicznych służących do masowej produkcji towarów”. Takim zaś urządzeniem przemysłowym nie jest serwer komputerowy wykorzystywany przez spółkę, której dotyczył wyrok. W tym bowiem przypadku serwer komputerowy (miejsce na dysku serwera komputerowego), w zakresie funkcjonalnym, nie jest urządzeniem przemysłowym, gdyż nie jest przeznaczony do procesu produkcji, a jego powierzchnia podlega udostępnieniu (wraz z zapewnieniem odpowiedniej ochrony plików zamieszczonych na serwerze), co do zasady w celu zapewnienia funkcjonowania oprogramowania, z którego korzysta spółka lub przechowywania, pobierania danych. W efekcie nie można przypisywać decydującego znaczenia okoliczności, że dane urządzenie może być również – potencjalnie – wykorzystane w danej dziedzinie. W takiej bowiem sytuacji to samo urządzenie – w zależności od sposobu wykorzystania go przez podatnika – należałoby odmiennie kwalifikować dla celów podatkowych. W ocenie sądów serwera, który nie jest bezpośrednio wykorzystywany do wytwarzania produktów w sposób materialny, nie można uznać za urządzenie przemysłowe.

Rekomendacje dla firm korzystających z usług hostingu oferowanych przez podmioty zagraniczne

• Każdy konkretny przypadek musi być poddany odrębnej analizie. Należy bowiem pamiętać, że NSA stwierdził brak podatku u źródła w przypadku, gdy usługa hostingowa polega wyłącznie na przechowywaniu danych, bez dostępu do fizycznej infrastruktury.
• Warto zadbać, o to, aby w umowach, jakie są zawarte z podmiotami świadczącymi usługi hostingu, znalazły się zapisy, z których będzie jednoznacznie wynikać, że polska spółka nie posiada fizycznego i technicznego władztwa nad infrastrukturą hostingową.
• Dobrym rozwiązaniem jest również uzyskanie od kontrahenta zagranicznego świadczącego usługi hostingowe certyfikatu rezydencji. Takie zabezpieczenie może być przydatne, gdyby w ramach usługi hostingowej były jednak świadczone jakieś dodatkowe usługi IT, które podlegałby podatkowi u źródła.
• Możliwe, że polski ustawodawca ureguluje jednak precyzyjnie kwestie opodatkowania usług hostingowych. NSA wskazał bowiem na lukę w zakresie przepisów dotyczących tej kwestii. Dlatego warto śledzić nie tylko orzecznictwo, ale również ewentualne zmiany legislacyjne.