Przypominamy, że na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, pod dwoma warunkami.

Po pierwsze, podatnik zobowiązany jest zgłosić nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego,

Po drugie – gdy przedmiotem nabycia są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza 9637 zł, należy udokumentować otrzymanie środków pieniężnych dowodem przekazania ich na rachunek płatniczy nabywcy.

Rozbieżności są już w samym orzecznictwie sądów administracyjnych. Dla przykładu: WSA w Łodzi, w wyroku z 25 sierpnia 2020 r. (sygn. akt I SA/Łd 861/19), uznał, że w przypadku otrzymania od najbliższej rodziny środków pieniężnych w gotówce, dla zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn wystarczające jest wpłacenie przez obdarowanego otrzymanych w tej formie środków na własny rachunek bankowy. Z kolei, w wyroku z 19 grudnia 2019 r. (sygn. akt: II FSK 293/18) NSA uznał, że użyte w art. 4a Ustawy o podatku od spadków i darowizn wyrażenie „udokumentowanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy” należy rozumieć w ten sposób, że dowód ten dokumentuje dokonanie wpłaty lub przelewu środków pieniężnych, będących przedmiotem czynności prawnej darowizny, przez darczyńcę na konto obdarowanego, a nie wpłatę lub przelew obdarowanego na własną rzecz w imieniu darczyńcy. Także WSA w Gliwicach, w wyroku z 27 lutego 2020 r. (sygn. akt: I SA/Gl 1570/19), orzekł, że przekazanie kwoty darowizny na rachunek (płatniczy, bankowy lub w SKOK-u) albo przekazem pocztowym powinno być przejawem aktywności darczyńcy, a nie innej osoby. W wyroku z dnia 27 czerwca 2018 r. (II FSK 1873/16) NSA wywodził, że skoro analizowany warunek ma zapobiegać ewentualnemu powoływaniu się podatników na darowizny fikcyjne, a zatem pełni funkcję gwarancyjną, to cel ten spełnia każdy przelew pieniężny na rachunek wskazany przez obdarowanego, zarówno jego własny, jak i rachunek jego kontrahenta, najczęściej dewelopera; w każdym z tych przypadków możliwe jest bowiem zarówno udowodnienie (udokumentowanie) faktycznego przekazania środków, jak i późniejsze zweryfikowanie takiej czynności.