W dniu 7.04.2026 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw procedowana przez wiele miesięcy ustawa z dnia 11.03.2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. Zmiany mają wejść w życie po trzech miesiącach od publikacji. Oznacza to, że na przygotowanie do nowych regulacji firmy będą miały zaledwie 3 miesiące.

Prezydent skierował ustawę do oceny następczej Trybunału Konstytucyjnego, ale nie wstrzymuje to wejścia w życie regulacji. Nowe przepisy stanowią jedną z głównych reform systemu kontroli rynku pracy w Polsce w ostatnich latach.

Ustawa wprowadza także rozwiązania takie jak: 

• nadanie okręgowym inspektorom pracy uprawnień do wydawania decyzji przekształcających nieprawidłowo zawartą umowę, np. umowę zlecenia, w umowę o pracę. Nie będzie to jednak jednoosobowa decyzja inspektora, lecz odpowiednio zaprojektowany, wieloetapowy proces chroniący wszystkie strony;  
• wprowadzenie procedury interpretacji indywidualnej – pracodawca będzie mógł wystąpić do PIP z wnioskiem o sprawdzenie, czy sposób, w jaki zatrudnia swoich pracowników, jest zgodny z prawem, a jeżeli nie – jak doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem; 
• umożliwienie wymiany danych pomiędzy PIP, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i Krajową Administracją Skarbową (KAS), aby usprawnić kontrole;  
• wprowadzenie możliwości przeprowadzania przez PIP zdalnych kontroli; 
• wprowadzenie obowiązku sporządzania przez PIP rocznych i wieloletnich planów działań dla kontroli celowych na podstawie analizy ryzyka; 
• co najmniej dwukrotne zwiększenie maksymalnej wysokości grzywny, jaką PIP może nałożyć w postępowaniu mandatowym. 

Należy pamiętać, że zmiany nie obejmują w żadnym zakresie Kodeksu pracy.

Reforma nie modyfikuje żadnej definicji, przesłanki ani elementu stosunku pracy. Konstrukcja stosunku pracy pozostaje niezmieniona.

Zmieniają się wyłącznie narzędzia egzekwowania prawa – a więc to, jak stosowane są już istniejące przepisy, a nie – jakie te przepisy są. Celem jest realne zapewnienie, że ustawowa definicja stosunku pracy nie pozostaje fikcją, ale znajduje odzwierciedlenie w praktyce rynkowej.

Dzięki temu reforma nie ingeruje w materialne prawo pracy, lecz wprowadza skuteczniejsze procedury jego stosowania.