Pracodawca, u którego działa związek zawodowy, musi po pierwsze ustalić, czy będzie istniała konieczność konsultacji wypowiedzenia umowy o pracę, jakie ma być wręczone danemu pracownikowi. W tym celu musi wystąpić do związku zawodowego o informację, czy dany pracownik jest jego członkiem bądź też czy zgłosił się do związku z wnioskiem o obronę jego praw pracowniczych.

Pracownik jest bowiem reprezentowany przez zakładową organizację związkową, jeżeli:

• jest członkiem tej organizacji bądź
• zwrócił się do związku zawodowego, a związek ten wyraził zgodę na obronę jego praw (zob. 23² k.p. oraz art. 30 ust. 2 ustawy z 23.05.1991 r. o związkach zawodowych).

Związek zawodowy ma 5 dni na tę odpowiedź (art. 30 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych). W przypadku odpowiedzi negatywnej ze strony związku zawodowego, czyli informacji, że dana osoba nie podlega obronie związkowej, czy to z tytułu członkostwa w związku zawodowym, czy podjęcia się obrony danej osoby, pracodawca może pominąć etap konsultacji właściwej. W przypadku gdy związek zawodowy odpowie pozytywnie, tj. gdy potwierdzi przynależność bądź reprezentowanie danej osoby, pracodawca musi dokonać konsultacji przewidzianej w art. 38 k.p. Termin na ten drugi etap konsultacji to także 5 dni (art. 38 § 2 k.p.). W przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, termin na konsultację związkową w drugim etapie wynosi 3 dni (art. 52 § 3 k.p.).

Zaniechanie przeprowadzenia konsultacji na podstawie art. 38 k.p. sprawia, że wypowiedzenie umowy o pracę dokonane jest z naruszeniem przepisów w rozumieniu art. 45 § 1 k.p. Niezachowanie trybu określonego w art. 38 k.p. stanowi zatem naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę, co uzasadnia przywrócenie pracownika do pracy

Dodatkowo należy zasygnalizować, że:

• w wystąpieniu kierowanym do związku zawodowego o informację, czy pracownik korzysta z ochrony, nie wskazuje się, jaki zamiar ma pracodawca wobec osoby, której dotyczy zapytanie. Przeciwnie, podanie szczegółowych informacji o zamiarze pracodawcy w odniesieniu do wymienionego pracownika stanowiłoby pozbawione podstaw przetwarzanie danych osobowych. Wystarczające jest wskazanie, że chodzi o potrzebę współdziałania ze związkiem zawodowym w indywidualnej sprawie ze stosunku pracy;
• organizacja związkowa nie jest uprawniona, po otrzymaniu ww. wystąpienia (zapytania), do uzyskania od pracodawcy informacji na temat jego zamiarów wobec konkretnego pracownika.

Niniejszy wpis dotyczy stanu prawnego obowiązującego na dzień jego opublikowania i nie podlega aktualizacji.