Obywatele sześciu państw Europy Wschodniej, mogą zostać zatrudnieni na terytorium Polski na podstawie procedury uproszczonej – tj. oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, składanego przez pracodawcę w powiatowym urzędzie pracy i podlegającego wpisowi do ewidencji oświadczeń, czyli bez konieczności ubiegania się o zezwolenie na pracę (dalej: ,,Zatrudnienie w ramach procedury uproszczonej”).

Wynika to z art. 88z i art. 88za ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 z późn. zm.; dalej: „u.p.z.”) i wydanego na ich podstawie Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 08.12.2017 r. w sprawie państw, do których obywateli stosuje się niektóre przepisy dotyczące zezwolenia na pracę sezonową oraz przepisy dotyczące oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Warunki skorzystania przez pracodawcę z procedury uproszczonej

Pracodawca może zatrudnić cudzoziemca w ramach procedury uproszczonej, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

• cudzoziemiec jest obywatelem Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji lub Ukrainy;
• prace, które będzie wykonywał cudzoziemiec, nie dotyczą prac sezonowych, na które trzeba uzyskać odrębne zezwolenie;
• okres zatrudnienia nie przekroczy 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy.

O ile warunki wskazane w pkt. 1) i 2) powyżej są jasne i nie wymagają komentarza, o tyle należy wyjaśnić, jak liczyć okres zatrudnienia wskazany w pkt. 3) powyżej. Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi podlega wpisowi do ewidencji oświadczeń, jeżeli okres wykonywania pracy określony w złożonym oświadczeniu oraz okresy pracy wykonywanej na podstawie oświadczeń wpisanych do ewidencji oświadczeń wynoszą łącznie nie więcej niż 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, niezależnie od liczby podmiotów powierzających temu cudzoziemcowi wykonywanie pracy.

Powyższe oznacza, że cudzoziemiec może wykonywać pracę na podstawie ww. oświadczenia maksymalnie przez 6 miesięcy w ciągu kolejnych, następujących po sobie, 12 miesięcy, a okresy pracy tego cudzoziemca na podstawie oświadczenia na rzecz różnych pracodawców sumują się i łącznie nie mogą przekroczyć powyższego okresu. Okres zatrudnienia na podstawie oświadczenia zawsze dotyczy bowiem konkretnego cudzoziemca, a nie pracodawcy, dlatego należy zliczyć wszystkie okresy zatrudnienia cudzoziemca na podstawie oświadczenia, niezależnie od tego, czy praca była wykonywana tylko na rzecz jednego pracodawcy, czy też na rzecz wielu pracodawców – na podstawie innych jeszcze oświadczeń.

Okres świadczenia pracy może być wykorzystany:

• w sposób ciągły, czyli przez pełne 6 miesięcy,
• w kilku krótszych okresach, przy czym łączny okres zatrudnienia nie może być dłuższy niż 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy.

Okres 6 miesięcy pracy na podstawie oświadczenia jest równy 180 dniom. Okres 12-miesięczny obejmuje 12 kolejnych miesięcy, liczonych od dnia powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi. Nie musi pokrywać się z rokiem kalendarzowym, a rozpoczęcie następnego roku kalendarzowego nie oznacza, że okres 12 miesięcy jest liczony od początku.

Oczywiście, nic nie stoi na przeszkodzie, aby zatrudniać w Polsce cudzoziemca na okres dłuższy, jednak w takim wypadku należy wystąpić do wojewody o wydanie zezwolenia na pracę (o czym będzie jeszcze mowa). W przeciwnym wypadku wykonywanie pracy przez cudzoziemca na podstawie oświadczenia, po przekroczeniu ww. okresu, będzie uznane za nielegalne.

Etapy procedury uproszczonej

• Złożenie przez pracodawcę oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.
• Weryfikacja i wpis oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń.
• Obowiązki pracodawcy po wpisaniu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. W przypadku wpisania oświadczenia do ewidencji oświadczeń:
• pracodawca odbiera oświadczenie wpisane do ewidencji oświadczeń i opatrzone pieczęcią urzędową (osobiście, przez pełnomocnika lub przesłane pocztą),
• pracodawca przekazuje oświadczenie w oryginale cudzoziemcowi,
• cudzoziemiec, na podstawie ww. oświadczenia, uzyskuje wizę w celu wykonywania w Polsce pracy.

• pracodawca podpisuje umowę o pracę z cudzoziemcem na warunkach określonych w oświadczeniu,
• pracodawca powiadamia pisemnie powiatowy urząd pracy o:
• podjęciu pracy przez cudzoziemca najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy;
• niepodjęciu pracy przez cudzoziemca w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy określonego w ewidencji oświadczeń.
• pracodawca musi przestrzegać wszystkich obowiązków wynikających z powierzenia pracy, takich samych jak w przypadku polskich pracowników (np. zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w ciągu 7 dni, gdy dana umowa podlega ubezpieczeniom, o czym będzie mowa w dalszej części niniejszego artykułu), a także obowiązków związanych z zatrudnieniem cudzoziemca wynikających z innych przepisów (np. przechowywanie kopii dokumentu pobytowego cudzoziemca).