Chcemy się z Państwem podzielić kilkoma wskazówkami wynikającymi z korzystnych dla naszych Klientów wyroków, jakie zapadły w sprawach, w których jesteśmy pełnomocnikami.

1. Sprawa, w której pozwanym jest Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A., następca prawny Nordea Bank Polska S.A. Umowa dotycząca kredytu mieszkaniowego Nordea-Habitat została zawarta w marcu 2008 r. W wyroku z marca 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział Cywilny ustalił, że umowa kredytu stanowi kontrakt nieważny i brak jest możliwości utrzymania umowy w mocy. Zdaniem sądu, nieważności umowy należy upatrywać w treści art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 69 Prawa bankowego, tj. w zakresie oznaczenia kwoty kredytu podlegającej ostatecznie spłacie, bo kwota kredytu wprawdzie została w umowie określona w CHF, chociaż wypłacona została faktycznie w PLN, ale kwota podlegająca już faktycznie spłacie w walucie PLN przeliczana miała być wedle nieokreślonych kursów waluty. Sama umowa zawiera wyłącznie powyższy zapis; nie określa w żaden sposób, choćby ramowy, trybu wprowadzania tabeli kursów ani mechanizmu jej konstruowania. Umowa w swym literalnym brzmieniu nie określa kwoty kredytu podlegającego wypłacie w złotówkach na etapie oznaczenia jego pierwotnej wysokości inaczej, jak przez odesłanie do tabeli kursowej banku i kursu kupna z dnia wypłaty kredytu.

2. Sprawa, w której pozwanym jest Bank BPH S.A., następca prawny GE Money Bank S.A. Umowa kredytowa została zawarta w czerwcu 2007 r. Kredyt był indeksowany do CHF. W wyroku z kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej Wydział Cywilny stwierdził, że powództwo zasługuje na uwzględnienie z uwagi na to, iż zawarta między stronami umowa jest nieważna. Zawarta przez strony umowa kredytu nie określa bowiem przedmiotowo istotnych warunków umowy kredytowej. Nie ma przy tym znaczenia, jak umowa była wykonywana przez Bank, ponieważ przy ocenie ważności umowy należy brać pod uwagę jej elementy konstrukcyjne, a nie późniejsze zdarzenia związane z wykonywaniem umowy. Ocenie pod kątem ważności umowy powinny podlegać, jak już wyżej wskazano, wyłącznie postanowienia umowy, a nie sposób jej wykonywania. Nieważność zawartej umowy wynika również z tego, że zawiera ona niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) zawarte w § 1 ust 1 w zw. z § 17, § 7 ust 2 w zw. z art. 17, § 10 ust 8 i § 17 umowy. Co istotne, mimo iż kurs waluty był określany przez bank w Tabeli Kursowej przy przyjęciu za podstawę kursu NBP (§ 17 umowy), w związku jednak z niesprecyzowaniem w umowie zasad ustalania marży kupna i sprzedaży sposób kształtowania kursu był niemożliwy do zbadania przez powodów. Powodowie nie mieli możliwości poznania zastosowanego przez pozwanego kursu do przeliczenia własnego świadczenia. Nie mieli też możliwości zweryfikowania kursów ustalonych przez pozwany bank. Takie postanowienie umowne pozwalające Bankowi na dowolność w ustalaniu kursów w sposób rażący przekracza granice swobody umów określone w art. 353¹c.

3. Sprawa, w której pozwanym jest Santander Bank Polska S.A., następca prawny Kredyt Banku S.A. Umowa kredytowa EKSTRALOKUM została zawarta w sierpniu 2007 r. Kredyt był waloryzowany do CHF. W wyroku z czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział Cywilny stwierdził nieważność umowy kredytu. Wobec stwierdzenia nieważności umowy kredytu sąd uznał, że powodowie mogą co do zasady domagać się zwrotu świadczeń spełnionych nienależnie na rzecz strony pozwanej i jej poprzednika prawnego – art. 410 § 1 i 2 k.c. (condictio indebiti lub condictio sine causa). Zdaniem sądu, uprawnione jest stanowisko powodów co do zawarcia w treści umowy kredytu niedozwolonych postanowień umownych w zakresie odnoszącym się do indeksacji kredytu do waluty CHF, co skutkuje nieważnością tejże umowy. Stosowany do przeliczenia walut przy wypłacie kredytu kurs CHF został ustalony przez bank jednostronnie, według Tabeli kursów obowiązującej w banku. Z kolei spłata rat kapitałowo-odsetkowych miała być dokonywana w złotych, po uprzednim przeliczeniu rat kapitałowo-odsetkowych według kursu sprzedaży dewiz dla CHF zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w banku w dniu spłaty. Wysokość rat kapitałowo-odsetkowych w złotych zależała od wysokości kursu sprzedaży dewiz dla CHF obowiązującego w Banku w dniu spłaty, a tym samym zmiana wysokości w/w kursu waluty miała wpływ na ostateczną wysokość spłacanego przez kredytobiorcę kredytu.